MINTAQALARDA TABIIY RESURSLARDAN SAMARALI FOYDALANISH MODELI

Authors

  • Raxmonov Norim Razzakovich Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti Yoshlar masalalari va ma’naviy-ma’rifiy ishlar departamenti rahbari, iqtisodiyot fanlari doktori, professor

DOI:

https://doi.org/10.55439/EIT/vol13_iss5/742

Keywords:

tabiiy resurslar, mintaqaviy rivojlanish, yashil iqtisodiyot, resurs salohiyati, barqaror boshqaruv, ekologik monitoring, resurs samaradorligi.

Abstract

Maqolada mintaqalarda tabiiy resurslardan samarali foydalanishning nazariy asoslari va amaliyotdagi dolzarb muammolari tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida resurs salohiyatini baholash, uning iqtisodiy aylanmaga jalb etilishi, barqaror rivojlanish mexanizmlari hamda “yashil iqtisodiyot” tamoyillari asosida hududiy resurslarni boshqarishning optimal modeli taklif etilgan. Xorijiy mamlakatlar tajribasi, xususan, resurslar ko‘pligini samarali iqtisodiy drayverga aylantirgan Kanada, Finlyandiya va Koreya tajribalari qiyosiy o‘rganilgan. Tabiiy resurslardan oqilona foydalanishda raqamli monitoring, ekologik cheklovlar va institutsional islohotlarni kuchaytirishning ahamiyati ko‘rsatilgan.

References

Smith, A. (1776). An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations. London: W. Strahan and T. Cadell.; Ricardo, D. (1817). On the Principles of Political Economy and Taxation. London: John Murray.

Friedman, M., & Schwartz, A. J. (1963). A Monetary History of the United States, 1867–1960. Princeton: Princeton University Press.

Samuelson, P. A. (1954). The Pure Theory of Public Expenditure. The Review of Economics and Statistics, 36(4), 387–389.

Stiglitz, J. E. (1989). Markets, Market Failures, and Development. American Economic Review, 79(2), 197-203.

Porter, M. E. (1998). Clusters and the New Economics of Competition. Harvard Business Review, November–December.

Ostrom, E. (1990). Governing the Commons: The Evolution of Institutions for Collective Action. Cambridge: Cambridge University Press.

Sachs, J. D. (2015). The Age of Sustainable Development. New York: Columbia University Press.

Rahmonov, A. (2020). Hududiy resurslar samardorligi va ularni boshqarish mexanizmlari. - Tashkent: O‘zbekiston Fanlar Akademiyasi. – B. 34-58.; Xalilov, B. (2019). Ekologik cheklovlar va iqtisodiy rivojlanish: hududiy tajriba. - Tashkent: Iqtisodiyot. – B. 12-45.; Salimov, O. (2021). Resurslar iqtisodiyoti va institutsional modellar. - Tashkent: O‘zbekiston Milliy Universiteti. - B. 67-89.; Jo‘rayev, T. (2018). Hududiy rivojlanish va barqaror resurs boshqaruvi. - Tashkent: Ilm-Fan. - B. 101-130.; Yusupov, G. (2022). Iqtisodiy va ekologik omillarni hisobga olgan hududiy resurslar modeli. - Tashkent: O‘zbekiston Fanlar Akademiyasi. - B. 45-72.

O’zbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o’zgarishi vazirligi ma’lumotlari asosida ishlab chiqilgan.

DeLong, D. L., Kozak, R. A., Cohen, D. H. Overview of the Canadian value‑added wood products sector and the competitive factors that contribute to its success// Canadian Journal of Forest Research. – Kanada: 2007, № 37 (11). – pp/ 2211-2226.

Pülzl, H. Spaces of the forest‑based bioeconomy in Finnish Lapland// International Journal of Geography. – Fennia: № 199 (2), 2021. – pp. 174‑187.

Kwon, G.J., Lee, W.I. Strategic Resource Utilization for Enhancing Corporate Value: Dynamics of Exploration and Exploitation in Korea// Sustainability. – № 16 (11), 2024. – pp. 21-46.

Published

2025-10-31

How to Cite

Raxmonov Norim Razzakovich. (2025). MINTAQALARDA TABIIY RESURSLARDAN SAMARALI FOYDALANISH MODELI . Economics and Innovative Technologies, 13(5), 154–161. https://doi.org/10.55439/EIT/vol13_iss5/742

Issue

Section

Халқаро иқтисодий муносабатлар