QASHQADARYO VILOYATIDA SAFARI TURIZMINING RIVOJLANISH KO‘RSATKICHLARINI IQTISODIY-STATISTIK BAHOLASH
DOI:
https://doi.org/10.55439/EIT/vol13_iss6/768Keywords:
safari turizmi; iqtisodiy-statistik tahlil; regressiya modeli; ARIMA; prognozlash; turizm xizmatlari; Qashqadaryo viloyati.Abstract
Ushbu maqolada Qashqadaryo viloyatida safari turizmining rivojlanish ko‘rsatkichlari iqtisodiy-statistik usullar asosida tahlil qilingan. Tadqiqotda 2008–2024 yillar uchun turizm xizmatlari hajmi, yovvoyi hayvonlarni ruxsatnoma asosida ovlashdan tushgan to‘lovlar, xorijiy va mahalliy sayyohlar oqimi, ovchi va baliqchilar soni, turizm sohasida bandlik kabi asosiy ko‘rsatkichlar o‘rganildi. Normal taqsimot testi, korrelyatsion tahlil, chiziqli regressiya, ARIMA/ARMA vaqt qatori modellari qo‘llanilib, safari turizmining iqtisodiy ta’sir mexanizmlari aniqlangan. Natijalarga ko‘ra safari turizmi mintaqa iqtisodiyotida yuqori o‘sish sur'atlariga ega bo‘lib, 2030 yilga kelib asosiy ko‘rsatkichlar 1,8–3 barobar oshishi prognoz qilinadi. Tadqiqot safari turizmini rivojlantirishda ichki resurslar potensiali va xizmat ko‘rsatish klasterlarining muhimligini asoslaydi.
References
Buckley, R. (2018). Tourism and Natural Resource Management: Ecotourism, Safari Tourism and Wildlife Protection. Journal of Sustainable Tourism, 26(6), 871–889.
Lindsey, P. A., Roulet, P., & Romanach, S. (2007). Economic and conservation significance of the trophy hunting industry in sub-Saharan Africa. Biological Conservation, 134(4), 455–469.
Weaver, D. (2020). Ecotourism Principles and Practices. Routledge.
Porter, M. (1990). The Competitive Advantage of Nations. Harvard Business Review PressBryon J. Safari Tourism and Experience Design. Journal of Ecotourism, 2021.
Karimov, A. (2021). Ekoturizm va ov turizmining iqtisodiy imkoniyatlari. O‘zbekiston Iqtisodiyoti jurnali, 4(3), 45–56.
Djurayev, B. (2022). Safari turizmining rivojlanish omillari: Qashqadaryo-Surxondaryo misolida. Turizm va Marketing Tadqiqotlari, 2(1), 33–42.
Jarque, C. M., & Bera, A. K. (1987). A test for normality of observations and regression residuals. International Statistical Review, 55(2), 163–172
Gujarati, D. N. (2004). Basic Econometrics (4th ed.). McGraw-Hill.
Box, G., & Jenkins, G. (1976). Time Series Analysis: Forecasting and Control. Holden-Day.
Cohen S., Higham J. Wildlife Tourism Development. Tourism Management, 2020.
Bramwell B., Lane B. Collaborative Governance in Tourism. Annals of Tourism Research, 2022.
Karimov, A. (2021). Ekoturizm va ov turizmining iqtisodiy imkoniyatlari. O‘zbekiston Iqtisodiyoti, 4(3), 45–56.
Djurayev, B. (2022). Safari turizmining rivojlanish omillari: Qashqadaryo–Surxondaryo misolida. Turizm va Marketing Tadqiqotlari, 2(1), 33–42.
O‘zbekiston Respublikasi Turizm qo‘mitasi (2023). O‘zbekiston turizm statistik ma’lumotlari. Toshkent: Turizm qo‘mitasi nashriyoti.
