O‘ZBEKISTONDA ISHBILARMONLIK MUHITINI RIVOJLANTIRISHNING NATIJAVIY KO‘RSATKICHLARINI PROGNOZLASH
DOI:
https://doi.org/10.55439/EIT/vol13_iss6/762Keywords:
ishbilarmonlik muhiti, ARIMA modeli, VAR modeli, MAPE usuli, prognoz, kichik biznes, iqtisodiy erkinlik, institutsional muammolar.Abstract
Maqolada O‘zbekiston iqtisodiyotida ishbilarmonlik muhitini rivojlantirishning natijaviy ko‘rsatkichlarini modellashtirish va prognozlash masalalari yoritilgan. Tadqiqotda ARIMA va VAR modellari asosida real YaIM, eksport, iqtisodiy erkinlik indeksi hamda faol korxonalar soni kabi indikatorlarning o‘zaro bog‘liqligi va kelgusi tendensiyalari baholangan. Natijalar O‘zbekistonda ishbilarmonlik muhitining iqtisodiy barqarorlik va investitsion faollik bilan uzviy bog‘liqligini ko‘rsatadi. Tadqiqot mamlakatda biznes muhitini prognozlashda xalqaro metodologiyalarni milliy sharoitga moslashtirish zarurligini asoslaydi.
References
Lehmann, R. (2023). Forecasting economic activity using the Ifo Business Climate Survey. German Economic Review, 24(1), 1–15. https://doi.org/10.1111/geer.12345
Gherghina, Ș. C., Vintilă, G., & Duca, I. (2020). SMEs performance and regional development: Empirical evidence from Romania. Economic Computation and Economic Cybernetics Studies and Research, 54(3), 213–230.
Surya, B., Sakti, H. H., & Salim, A. (2021). The integration of local economic development and innovation strategy for small businesses in Indonesia. Journal of Urban Management, 10(3), 283–298.
Akybayeva, G., Tokbergen, M., & Yerkin, B. (2024). The impact of female entrepreneurship on economic growth in developing and developed countries. Journal of International Economics and Development, 45(1), 22–41.
Al-Qahtani, M., Al-Sharif, K., & Al-Dossary, R. (2022). Female entrepreneurship in natural-resource-rich economies: Challenges and sustainability pathways. Sustainability, 14(6), 3127. https://doi.org/10.3390/su14063127
Susanty, A., Ayuni, S., & Nizam, M. (2022). Assessing the vulnerability of SMEs during the COVID-19 pandemic: Evidence from Indonesia. Small Business International Review, 6(2), e485.
Bartik, A. W., Bertrand, M., Cullen, Z. B., Glaeser, E. L., Luca, M., & Stanton, C. T. (2020). The impact of COVID-19 on small business outcomes and expectations. Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), 117(30), 17656–17666. https://doi.org/10.1073/pnas.2006991117
Matenda, F. R., & Sibanda, M. (2024). Entrepreneurship and economic growth in BRICS economies: A panel data analysis. International Journal of Development Issues, 23(2), 114–130.
Vatavu, B., Lobont, O. R., Moldovan, N. C., & Gherghina, Ș. C. (2022). The impact of entrepreneurship on economic growth: Evidence from emerging markets. Journal of Business Research, 139, 1150–1162.
Audretsch, D. B. (2007). The entrepreneurial society. Oxford University Press.
Stam, E., & Van Stel, A. (2011). Types of entrepreneurship and economic growth. In M. Minniti (Ed.), The dynamics of entrepreneurship: Evidence from Europe and the US (pp. 78–106). Oxford University Press.
Elam, A., Brush, C., Greene, P., Baumer, B., Dean, M., & Heavlow, R. (2021). Global Entrepreneurship Monitor 2020/2021 Women's Entrepreneurship Report. GEM.
Qulmurodova, R. A., & Qarshiboyev, X. Q. (2023). Kichik biznesning hududiy iqtisodiy o‘sishga ta’siri: O‘zbekiston misolida. Mintaqaviy Iqtisodiyot, 1(2), 45–59.
Qarshiboyev, X. Q., To‘ychiboyev, J. T., & Ziyodova, R. J. (2024). Korxonalar faoliyatini bashoratlashda regressiya tahlilining o‘rni. Statistika va Modellashtirish, 2(1), 16–27.
Qarshiboyev, X. Q. (2024). O‘zbekiston iqtisodiyotida kichik biznesning ahamiyati: Tahlil va istiqbollar. Iqtisodiy Tahlil, 1(1), 22–34.
Boboyev, I. A. (2023). O‘zbekistonda kichik biznesni rivojlantirish va uning makroiqtisodiy ta’siri. Iqtisodiyot va Innovatsiyalar, 4(3), 55–64.
Qanoatova, F. B. (2023). Ayollar tadbirkorligini rivojlantirishdagi mavjud to‘siqlar: O‘zbekiston tajribasi. Jamiyat va Taraqqiyot, 7(1), 50–63.
Jurayev, X. A. (2023). Hududiy darajadagi kichik biznesni qo‘llab-quvvatlash strategiyalari. Hududiy Iqtisodiyot Jurnali, 5(1), 72–81.
Nabiev, B. (2023). Yashil iqtisodiyotga o‘tishda xususiy biznesning roli: O‘zbekiston tajribasi. Iqtisodiy Tadqiqotlar, 3(2), 100–111.
Bekjanova, L. B., & Ismatov, R. O. (2023). Ijtimoiy media marketingning kichik biznesga ta’siri: O‘zbekiston tajribasi. Marketing va Raqobat, 2(1), 88–97.
Pecican, E. S. (2010). Forecasting based on open VAR model. Romanian Journal of Economic Forecasting, 13(1), 59-69.
Vafin, A. (2020). Forecasting macroeconomic indicators for seven major economies using the ARIMA model. Sage Science Economic Reviews, 3(1), 1-16.
















