ХАРАЖАТЛАР УСУЛИДАН НАТИЖАГА ЙЎНАЛТИРИЛГАН БЮДЖЕТЛАШТИРИШГА ЎТИШ
DOI:
https://doi.org/10.55439/EIT/vol13_iss5/710Keywords:
бюджетлаштириш, бюджет жараёнлари, бюджетни режалаштириш, харажатлар усули, натижага йўналтирилган бюджетлаштириш, ресурслар, афзалликлар, бюджет ислоҳоти, молиявий бошқарув, стратегик режалаштириш, самарадорлик, давлат сиёсати.Abstract
Мақолада Ўзбекистон Республикасида бюджет жараёнини ислоҳ қилишнинг долзарб йўналишларидан бири – бюджетлаштиришнинг “харажатлар усули”дан “натижага йўналтирилган бюджетлаштириш” (НЙБ) моделлига ўтиш масалалари ўрганилган. Тадқиқотда НЙБнинг назарий асослари, халқаро тажрибаси, Ўзбекистон шароитида жорий этилишининг ижтимоий-иқтисодий аҳамиети, шунингдек, учрайдиган муаммолар ва уларни ечиш йўллари таҳлил қилинган. Натижага йўналтирилган бюджетлаштириш ташкилотнинг молиявий режаларини ишлаб чиқишни назарда тутади, улар бюджетлаштириш жараёнининг бошида шакллантирилган исталган натижалар рўйхати билан белгилаш ўрганилган. Халқаро тажрибаларга таҳлилий баҳо берилиб, НЙБни жорий этишдаги ижобий ва салбий жиҳатлар аниқланган. Ўзбекистонда НЙБ тизимини жорий этишнинг ўзига хос хусусиятлари, ўрта муддатли режалаштириш, маъмурий ислоҳотлар, маълумотномавий инфратузилма ва кадрлар тайёргарлиги каби омиллар билан боғлиқлиги аникланган. Тадқиқот натижасида НЙБга босқичма-босқич ўтиш, меъёрий-ҳуқуқий базани такомиллаштириш, кадрлар малакасини ошириш ва ўрта муддатли режалаштириш тизимини жорий этиш бўйича амалий таклифлар ишлаб чиқилган.
References
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 11 сентябрдаги “Ўзбекистон – 2030” стратегияси тўғрисида”ги ПФ-158-сон Фармони // Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 12.09.2023 й., 06/23/158/0694-сон.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 24.08.2020 йилдаги “2020 — 2024 йилларда Ўзбекистон Республикаси давлат молиясини бошқариш тизимини такомиллаштириш стратегиясини тасдиқлаш тўғрисида”ги 506-сон Қарори. https://lex.uz/docs/4966572
Allen Schick, 2003. “The Performing State: Reflection on an Idea Whose Time Has Come but Whose Implementation Has Not.” OECD Journal on Budgeting, OECD Publishing, vol. 3(2), pages 71-103.
Moynihan, D.P. (2008) The Dynamics of Performance Management: Constructing Information and Reform. Georgetown University Press, Washington DC.
Hall, M. (2016). Performance Budgeting in OECD Countries. OECD Journal on Budgeting.
Alders, J. (2019). Performance-Based Budgeting in the Netherlands. Public Money & Management.
Климанов В.В. (2010). Бюджетирование, ориентированное на результат: теория и практика. Москва: ИЭПП., 2010 г.
Лавров, А. М. Бюджетная реформа в России : от управления затратами к управлению результатами / А. М. Лавров. - Москва, 2018. - 555 с. - (Общественные финансы ; вып. 10).
Абдуллаев Р.Х. (2019). Ўзбекистонда натижага йўналтирилган бюджетлаштиришни жорий этишнинг назарий-методологик жиҳатлари. Иқтисод ва инновацион технологиялар илмий-электрон журнали.2019 й.
Ҳожиева Ш.Т. Бюджет ташкилотлари фаолиятини натибалар буйича баҳолаш методикаси. Молия ва бозор иқтисодиёти. 2020 й.
Примова Н. Ўзбекистонда натижага йўналтирилган бюджетлаштириш механизмини ривожлантириш. // “Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot” илмий-электрон журнали. 2024 й. №4-сон.
















